Journal of Animal Environmental Research

fa تأثیر اسانس بومادران (Achillea millefolium) و پونه (Mentha pulegium) بر شاخص‌های بیوشیمیایی خون و ظرفیت آنتی‌اکسیدانی در مرغ‌های تخمگذار تجاری Effects of Yarrow (Achillea millefolium) and Pennyroyal (Mentha pulegium) Essential Oils on Blood Biochemical Parameters and Antioxidant Capacity in Commercial Laying Hens تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">مقدمه: اسانس‌های گیاهی بومادران (Achillea millefolium) و پونه (Mentha pulegium) به دلیل دارا بودن ترکیبات زیست‌فعالی مانند مونوترپن‌ها و سسکویی‌ترپن‌ها، دارای خواص آنتی‌اکسیدانی، ضدالتهابی و تنظیم‌کنندگی متابولیک هستند. با توجه به محدودیت‌های استفاده از آنتی‌بیوتیک‌های محرک رشد در طیور، این مطالعه با هدف بررسی تأثیر سطوح مختلف اسانس بومادران و پونه بر شاخص‌های بیوشیمیایی سرم خون شامل پروتئین کل، آلبومین، ظرفیت آنتی‌اکسیدانی تام (TAC)، مالون ‌دی ‌آلدئید (MDA)، گلوکز و اسید اوریک در مرغ‌های تخم‌گذار تجاری انجام شد. مواد و روش‌ها: در این پژوهش، 128 قطعه مرغ تخم‌گذار نژاد Hyline W-80 در قالب یک طرح کاملاً تصادفی به 8 تیمار تقسیم شدند. تیمارها شامل 1) جیره پایه (کنترل منفی)، 2) جیره پایه به علاوه 0/0125 میلی‌لیتر امولسیفایر (کنترل مثبت)، گروه‌های سوم تا پنجم که حاوی جیره پایه به علاوه سطوح 50، 100 و 150 میلی‌گرم بر کیلوگرم اسانس بومادران و گروه‌های تیماری ششم تا هشتم نیز که حاوی جیره پایه به علاوه سطوح 50، 100 و 150 میلی‌گرم بر کیلوگرم اسانس پونه بودند. پس از 6 هفته تغذیه با تیمارهای آزمایشی، از هر گروه 8 نمونه خون جمع‌آوری و پارامترهای بیوشیمیایی با استفاده از کیت‌های تجاری اندازه‌گیری شد. داده‌ها با نرم‌افزار آماریSPSS و آزمون ANOVA مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. نتایج: بالاترین سطح پروتئین کل و آلبومین در تیمارهای 150 میلی‌گرم بومادران و 150 میلی‌گرم پونه مشاهده شد (0/05 <P). بیش ترین مقدار ظرفیت آنتی‌اکسیدانی کل در تیمار 100 میلی‌گرم پونه ثبت شد که نشان‌دهنده تقویت سیستم آنتی‌اکسیدانی است. کم ترین میزان مالون دی‌آلدئید و اسید اوریک به ترتیب در تیمارهای کنترل و کنترل مثبت دیده شد (0/05<P). سطح گلوکز نیز در اغلب تیمارهای حاوی اسانس به‌طور غیرمعنی‌داری افزایش یافت (0/05<P). بحث و نتیجه‌گیری: یافته‌ها نشان داد که اسانس بومادران و پونه در سطوح 100 و150 میلی‌گرم بر کیلوگرم جیره می‌توانند با بهبود شاخص‌های بیوشیمیایی و کاهش استرس اکسیداتیو، به عنوان جایگزین‌های طبیعی برای آنتی‌بیوتیک‌ها در جیره طیور تخم‌گذار استفاده شوند. این ترکیبات با تقویت متابولیسم پروتئین و دفاع آنتی‌اکسیدانی، پتانسیل افزایش کیفیت محصولات ارگانیک طیور را دارند. مطالعات آینده می‌توانند بر بررسی مکانیسم‌های مولکولی این اثرات متمرکز شوند.</div> <div style="text-align: justify;">Introduction: The essential oils of yarrow (Achillea millefolium) and pennyroyal (Mentha pulegium) contain bioactive compounds such as monoterpenes and sesquiterpenes, which exhibit antioxidant, anti-inflammatory, and metabolic regulatory properties. Given the restrictions on using antibiotic growth promoters in poultry, this study aimed to investigate the effects of different levels of yarrow and pennyroyal essential oils on serum biochemical parameters including total protein, albumin, total antioxidant capacity (TAC), malondialdehyde (MDA), glucose, and uric acid in commercial laying hens. Materials & Methods: In this completely randomized design experiment, 128 Hyline W-80 laying hens were divided into 8 treatment groups: 1) Basal diet (negative control) 2) Basal diet + 0.125 mL emulsifier (positive control), 3) Basal diet supplemented with 50 mg/kg yarrow essential oil, 4) Basal diet supplemented with  100 mg/kg yarrow essential oil, 5) Basal diet supplemented with 150 mg/kg yarrow essential oil, 6) Basal diet supplemented with 50 mg/kg pennyroyal essential oil, 7) Basal diet supplemented with 100 mg/kg pennyroyal essential oil, 8) Basal diet supplemented with 150 mg/kg pennyroyal essential oil. After 6 weeks of feeding, 8 blood samples were collected from each group and biochemical parameters were measured using commercial kits. Data were analyzed using SPSS software with ANOVA. Results: The highest levels of total protein and albumin were observed in the 150 mg/kg yarrow and 150 mg/kg pennyroyal groups (P>0.05). The maximum TAC was recorded in the 100 mg/kg pennyroyal group, indicating enhanced antioxidant defense. The lowest MDA and uric acid levels were found in the control and positive control groups (P>0.05). Blood glucose showed an insignificant increase in most essential oil-treated groups (P>0.05). Conclusion: Findings suggest that yarrow and pennyroyal essential oils at 100 and150 mg/kg can serve as natural alternatives to antibiotics in layer diets by improving biochemical parameters and reducing oxidative stress. These compounds may enhance protein metabolism and antioxidant defense, potentially improving the quality of organic poultry products. Future studies should focus on elucidating the molecular mechanisms underlying these effects.</div> اسانس, بومادران, پونه, تخمگذار, شاخص‌های بیوشیمیایی Achillea millefolium, Biochemical indices, Essential oil, Layers, Mentha pulegium 35 42 http://journalaer.com/browse.php?a_code=A-10-2-68&slc_lang=fa&sid=1 Hamed Jafarzadeh حامد جعفرزاده jafarzadeh.hamed@tabrizu.ac.ir 10031947532846001138 10031947532846001138 Yes Mohammadreza Sheikhlou محمدرضا شیخلو 10031947532846001139 10031947532846001139 No Rashid Safari رشید صفری 10031947532846001140 10031947532846001140 No