Journal of Animal Environmental Research

fa سنجش و اندازه‌گیری آلودگی‌های فلزات سنگین سرب و نیکل در رسوبات ساحلی بندرعباس Assessment and Measurement of Lead and Nickel Heavy Metal Pollution in the Coastal Sediments of Bandar Abbas تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">مقدمه: فلزات سنگین شامل دو دسته عناصر ضروری و غیرضروی هستند که در بوم‌سم‌شناسی قابل‌توجه هستند. این عناصر پایداری بالایی دارند و توانایی ایجاد سمیت در موجودات زنده را دارند. هدف از این پژوهش اندازه‌گیری غلظت فلزات سنگین سرب و نیکل در رسوبات سه منطقه گلشهر جنوبی، پشت شهر و نایبند جنوبی در خلیج‌فارس می‌باشد. مواد و روش‌ها: مطالعه حاضر در تابستان و زمستان 1404 انجام شد. نمونه‌برداری به تعداد 30 نمونه در سه منطقه مورد مطالعه صورت گرفت. در نمونه‌های جمع‌آوری شده غلظت فلزات سنگین سرب و نیکل اندازه‌گیری شد. برای اندازه‌گیری غلظت فلزات از دستگاه طیف سنجی جذب اتمی مدل Contr AA700استفاده شد. نتایج: نتایج نشان داد که میانگین غلظت عناصر در منطقه پشت‌شهر به‌طور معنی‌داری بالاتر از مناطق نایبند جنوبی و گلشهر جنوبی است؛ که به تمرکز فعالیت‌های صیادی، نشت مستقیم پسماندهای نفتی و سرعت پایین جریان آب در محدوده اسکله‌ها نسبت داده می‌شود. هم چنین، بررسی‌های فصلی حاکی از آن است که غلظت فلزات سرب و نیکل در فصل تابستان به ‌طور معنی‌داری بالاتر از زمستان است؛ این پدیده ناشی از افزایش نرخ تبخیر، کاهش اثر رقیق‌کنندگی بارندگی‌ها و تشدید فعالیت‌های تعمیراتی و سوخت‌رسانی در فصل گرم می‌باشد. اگرچه غلظت این عناصر در حال حاضر پایین‌تر از استانداردهای جهانی و مقادیر مرجع رسوبات قرار دارد، اما ویژگی‌های هیدرودینامیکی منطقه نقش کلیدی در کنترل این آلاینده‌ها ایفا می‌کنند. لذا جهت جلوگیری از انباشت بحرانی در آینده، مدیریت یکپارچه پساب‌های شهری و نظارت بر فعالیت‌های دریانوردی ضروری است. بحث و نتیجه‌گیری: بررسی آماری نشان داد که متوسط غلظت فلزات سنگین سرب و نیکل موجود در مناطق مورد مطالعه در دو فصل تابستان و زمستان اختلاف معنی‌داری وجود دارد (0/05>p)، به طوری که در تمام مناطق مورد مطالعه غلظت فلزات سرب و نیکل در فصل تابستان بیش تر از زمستان بود. نرخ تبخیر بسیار بالای آب دریا و افزایش فعالیت‌های تعمیراتی و سوخت‌رسانی از مهم‌ترین دلایل علت این پدیده هستند. نتایج غلظت فلزات در رسوب نیز نشان داد که غلظت فلزات پایین‌تر از مقدار آن در رسوب جهانی است.</div> <div style="text-align: justify;">Introduction: Heavy metals, comprising both essential and non-essential elements, are of significant concern in ecotoxicology due to their high persistence and potential toxicity to living organisms. This study aims to measure the concentrations of lead (Pb) and nickel (Ni) in the sediments of three coastal areas South Golshahr, PoshtShahr, and South Naiband located in the Persian Gulf. Materials & Methods: The study was conducted during the summer and winter of 2025. A total of 30 sediment samples were collected across the three study sites. The concentrations of Pb and Ni were determined using a High-Resolution Continuum Source Atomic Absorption Spectrometer (Model: Contr AA 700). Results: The findings revealed that the mean concentrations of the studied elements in the PoshtShahr area were significantly higher than those in South Naiband and South Golshahr. This elevated concentration is attributed to intensive fishing activities, direct petroleum waste leakage, and low water currents within the jetty boundaries. Furthermore, seasonal analysis indicated that Pb and Ni levels were significantly higher in summer compared to winter. This phenomenon stems from increased evaporation rates, reduced dilution effects from rainfall, and intensified maintenance and refueling activities during the warm season. Although current concentrations remain below international standards and global sediment reference values, the hydrodynamic characteristics of the region play a crucial role in controlling these pollutants. Conclusion: Statistical analysis confirmed a significant seasonal difference in the mean concentrations of Pb and Ni (p<0.05), with higher levels recorded during the summer across all sites. The primary drivers for this trend include high seawater evaporation rates and increased maritime operational activities. While sediment metal levels are currently lower than global averages, integrated urban wastewater management and rigorous monitoring of maritime activities are essential to prevent critical accumulation in the future.</div> سرب, نیکل, رسوبات دریایی, دستگاه طیف‌سنجی جذب اتمی, خلیج‌فارس Lead, Nickel, Marine Sediments, Persian Gulf 59 68 http://journalaer.com/browse.php?a_code=A-10-2-71&slc_lang=fa&sid=1 Maryam Rezaei مریم رضائی 10031947532846001148 10031947532846001148 No عبدالواحد رحمانی rahmaniabdolvahed@yahoo.com 10031947532846001149 10031947532846001149 Yes Naser Koosej ناصر کوسج 10031947532846001150 10031947532846001150 No