Journal of Animal Environmental Research

fa ارزیابی پتانسیل خطر زیست محیطی و آلودگی برخی فلزات سنگین در آب و رسوبات رودخانه های تجن و بابلرود Assessing the environmental potential risk of pollution associated with heavy metals in water and sediment of the Tajan and Babolrood Rivers تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">مقدمه: حفظ کیفیت آب رودخانه به جهت مصارف آن در کشاورزی، پرورش ماهی و صنعت در شهرها و روستاهای اطراف از اهمیت ویژه ای برخوردار است. این مطالعه با هدف ارزیابی سطح فلزات سنگین و آلودگی آن ها در آب و رسوب رودخانه های تجن و بابلرود، واقع در شمال ایران و استان مازندارن صورت گرفت. مواد و روش ها: بدین منظور، نمونه برداری از آب و رسوب رودخانه در چهار ایستگاه (داخل دریا، مصب، یک کیلومتر قبل از مصب و دو کیلومتر قبل از مصب) در فصل گرم (اواخر بهار و اوایل تابستان 1399) انجام شد. سنجش پارامترهای فیزیکی و شیمایی آب شامل شوری، دما، pH، ضریب هدایت الکتریکی، و اکسیژن محلول با کمک دستگاه پرتابل واترچکر انجام شد. اندازه گیری فلزات سنگین شامل آهن، کادمیوم، کروم، کبالت، مس، نیکل، روی، منگنز توسط دستگاه ICP-EOS و برای فلز آرسنیک از اسپکترومتری جذب اتمی و روش هیبرید استفاده شد. جهت ارزیابی ریسک پتانسیل خطر آلودگی رسوب به فلزات سنگین از شاخص های ضریب آلودگی (Cf) و بار آلودگی (PLI)، شاخص فلزی (MI)، پتاسیل خطر زیست محیطی (Er) و پتانسیل کل خطر زیست محیطی آلودگی (RI) استفاده شد. نتایج: نتایج حاکی از آن بود که غلظت فلزات آرسنیک، کبالت، کروم، مس، نیکل، سرب، و روی در آب رودخانه های بابلرود و تجن کم تر از محدوده قابل شناسایی (0/05>میکروگرم بر لیتر) بود. روند تغییرات غلظت فلزات سنگین در رسوب رودخانه های مورد مطالعه به صورت آهن> منگنز > کروم> روی > نیکل > مس > سرب > کبالت > آرسنیک بود. در مجموع، غلظت تمام فلزات سنگین اندازه گیری شده در رسوب رودخانه بابلرود در مقایسه با رودخانه تجن به طور قابل توجهی بالاتر بود. </div> <div style="text-align: justify;">بحث و نتیجه گیری: براساس شاخص های Cf، PLI و MIرسوب ایستگاه های پایین  دست در تجن و بابلرود آلودگی متوسط داشتند و سطح آلودگی به آرسنیک در دو رودخانه بالاتر از سایر فلزات   بود. شاخص هایEr و RI نشان دهنده خطر اکولوژیکی پایین در رسوب مناطق مصبی و پایین دست رودخانه های تجن و بابلرود بودند.</div> <div> <table align="center" hspace="0" vspace="0"> <tbody> <tr> <td style="padding: 0in 12px; text-align: justify;" valign="top">Introduction: Preserving river water quality for use in agriculture, fish farming, and industry in the surrounding cities and villages is particularly important. This research was conducted to assess heavy metals level and their pollution status in the water and sediment of the Tajan and Babolrood Rivers, North of Iran, Mazandaran Strait. Materials & Methods: To do this, water and sediment samples were collected at four sites (inside the sea, estuary, 1km to the estuary, and 2 km to the estuary). A portable multi-problem meter determined water physicochemical parameters including salinity, temperature, pH, electrical conductivity, and dissolved oxygen. The concentration of heavy metals, iron (Fe), cobalt (Co), cadmium (Cd), chromium (Cr), nickel (Ni), lead (Pb), copper (Cu), zinc (Zn), and manganese (Mn) in water and sediment were determined using ICP-EOS. As was read by spectrometry atomic absorption is attached to hybrid generation. To assess the environmental potential risk of pollution associated with heavy metals in sediment, contamination factor (Cf), Pollution load index (PLI), metal index (MI), Environmental potential risk (Er) and total potential risk (RI) were applied. Results: Results indicated that the concentration of As, Co, Cr, Cu, Ni, Pb, and Zn in the water of the Tajan and Babolrood were less than the detectable limit (<0.05 µg/l). Heavy metals concentration measured in the sediment of both rivers were as follows: Fe>Mn>Cr>Zn>Ni>Cu>Pb>Co>As. In total, the concentration of heavy metals measured in the sediment of the Babolrood River was much higher than their counterparts in the Tajan River. Conclusion: Based on Cf, PLI, and MI, coastal stations of the Tajan and Babolrood Rivers showed a moderate degree of pollution and metal as polluted the sites much higher than other metals. Er and RI indices revealed a low level of ecological risk in the estuarine and downstream sites of the Tajan and Babolrood Rivers.</td> </tr> </tbody> </table> </div> <div style="text-align: justify;"></div> فلزات سنگین, رسوب, آب, تجن, بابلرود Heavy Metal, Sediment, Water, Tajan, Babolrood 115 128 http://journalaer.com/browse.php?a_code=A-10-2-18&slc_lang=fa&sid=1 Fatemeh Sancholi فاطمه سنچولی 10031947532846001337 10031947532846001337 No Hadi Raeisi هادی رییسی raeisi_hadi@yahoo.com 10031947532846001338 10031947532846001338 Yes Sarah Haghparast سارا حق پرست 10031947532846001339 10031947532846001339 No Rahman Patimar رحمان پاتیمار 10031947532846001340 10031947532846001340 No Hossein Rahmani حسین رحمانی 10031947532846001341 10031947532846001341 No