Journal of Animal Environmental Research
پژوهش های محیط زیست جانوری
Journalaer
Basic Sciences
http://journalaer.com
1
admin
3115-7904
10.22034/aer
fa
jalali
1404
7
1
gregorian
2025
10
1
1
3
online
1
fulltext
fa
ارزیابی پتانسیل خطر زیست محیطی و آلودگی برخی فلزات سنگین در آب و رسوبات رودخانه های تجن و بابلرود
Assessing the environmental potential risk of pollution associated with heavy metals in water and sediment of the Tajan and Babolrood Rivers
تخصصي
Special
پژوهشي
Research
<div style="text-align: justify;"><span style="font-size:10pt"><span style="line-height:90%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:90%"><span b="" baran="" style="font-family:"><span style="color:#000000;"><b>مقدمه: </b></span>حفظ کیفیت آب رودخانه به جهت مصارف آن در کشاورزی، پرورش ماهی و صنعت در شهرها و روستاهای اطراف از اهمیت ویژه ­ای برخوردار است. این مطالعه با هدف ارزیابی سطح فلزات سنگین و آلودگی آن ­ها در آب و رسوب رودخانه ­های تجن و بابلرود، واقع در شمال ایران و استان مازندارن صورت گرفت. </span></span></span></span></span></span></span></span><br>
<span style="font-size:10pt"><span style="line-height:90%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:90%"><span b="" baran="" style="font-family:">مواد و روش ­ها:</span></span></span></b><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:90%"><span b="" baran="" style="font-family:"> بدین</span></span></span> <span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:90%"><span b="" baran="" style="font-family:">منظور، نمونه</span></span></span> <span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:90%"><span b="" baran="" style="font-family:">برداری از آب و رسوب رودخانه در چهار ایستگاه (داخل دریا، مصب، یک کیلومتر قبل از مصب و دو کیلومتر قبل از مصب) در فصل گرم (اواخر</span></span></span> <span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:90%"><span b="" baran="" style="font-family:">بهار و اوایل تابستان 1399) انجام شد. سنجش پارامترهای</span></span></span> <span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:90%"><span b="" baran="" style="font-family:">فیزیکی و شیمایی آب</span></span></span> <span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:90%"><span b="" baran="" style="font-family:">شامل شوری، دما، </span></span></span><span dir="LTR" style="line-height:90%">pH</span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:90%"><span b="" baran="" style="font-family:">، ضریب هدایت الکتریکی، و اکسیژن محلول با کمک دستگاه­ پرتابل واترچکر انجام شد. اندازه ­گیری فلزات سنگین شامل آهن، کادمیوم، کروم، کبالت، مس، نیکل، روی، منگنز</span></span></span> <span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:90%"><span b="" baran="" style="font-family:">توسط</span></span></span> <span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:90%"><span b="" baran="" style="font-family:">دستگاه </span></span></span><span dir="LTR" style="line-height:90%">ICP-EOS</span><span style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:90%"><span b="" baran="" style="font-family:"> و</span></span></span> <span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:90%"><span b="" baran="" style="font-family:">برای</span></span></span> <span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:90%"><span b="" baran="" style="font-family:">فلز آرسنیک از</span></span></span> <span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:90%"><span b="" baran="" style="font-family:">اسپکترومتری جذب اتمی و روش</span></span></span> <span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:90%"><span b="" baran="" style="font-family:">هیبرید استفاده شد. جهت ارزیابی ریسک پتانسیل خطر آلودگی رسوب به فلزات سنگین از شاخص ­های ضریب آلودگی (</span></span></span><span dir="LTR" style="line-height:90%">Cf</span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:90%"><span b="" baran="" style="font-family:">) و بار آلودگی (</span></span></span><span dir="LTR" style="line-height:90%">PLI</span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:90%"><span b="" baran="" style="font-family:">)، شاخص فلزی (</span></span></span><span dir="LTR" style="line-height:90%">MI</span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:90%"><span b="" baran="" style="font-family:">)، پتاسیل خطر زیست محیطی (</span></span></span><span dir="LTR" style="line-height:90%">Er</span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:90%"><span b="" baran="" style="font-family:">) و پتانسیل کل خطر زیست محیطی آلودگی (</span></span></span><span dir="LTR" style="line-height:90%">RI</span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:90%"><span b="" baran="" style="font-family:">) استفاده شد. </span></span></span></span></span></span></span></span><br>
<span style="font-size:10pt"><span style="line-height:90%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:90%"><span b="" baran="" style="font-family:">نتایج</span></span></span></b><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:90%"><span b="" baran="" style="font-family:">: نتایج حاکی از آن بود</span></span></span> <span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:90%"><span b="" baran="" style="font-family:">که</span></span></span> <span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:90%"><span b="" baran="" style="font-family:">غلظت فلزات آرسنیک، کبالت، کروم، مس، نیکل، سرب، و روی در آب رودخانه ­های بابلرود و تجن</span></span></span> <span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:90%"><span b="" baran="" style="font-family:">کم</span></span></span> <span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:90%"><span b="" baran="" style="font-family:">تر از محدوده قابل</span></span></span> <span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:90%"><span b="" baran="" style="font-family:">شناسایی (0/05>میکروگرم بر لیتر) بود. روند تغییرات</span></span></span> <span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:90%"><span b="" baran="" style="font-family:">غلظت فلزات</span></span></span> <span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:90%"><span b="" baran="" style="font-family:">سنگین در رسوب</span></span></span> <span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:90%"><span b="" baran="" style="font-family:">رودخانه­ های مورد مطالعه به</span></span></span> <span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:90%"><span b="" baran="" style="font-family:">صورت آهن></span></span></span> <span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:90%"><span b="" baran="" style="font-family:">منگنز ></span></span></span> <span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:90%"><span b="" baran="" style="font-family:">کروم></span></span></span> <span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:90%"><span b="" baran="" style="font-family:">روی</span></span></span> <span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:90%"><span b="" baran="" style="font-family:">></span></span></span> <span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:90%"><span b="" baran="" style="font-family:">نیکل ></span></span></span> <span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:90%"><span b="" baran="" style="font-family:">مس</span></span></span> <span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:90%"><span b="" baran="" style="font-family:">></span></span></span> <span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:90%"><span b="" baran="" style="font-family:">سرب</span></span></span> <span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:90%"><span b="" baran="" style="font-family:">></span></span></span> <span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:90%"><span b="" baran="" style="font-family:">کبالت</span></span></span> <span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:90%"><span b="" baran="" style="font-family:">></span></span></span> <span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:90%"><span b="" baran="" style="font-family:">آرسنیک بود. در</span></span></span> <span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:90%"><span b="" baran="" style="font-family:">مجموع، غلظت تمام فلزات</span></span></span> <span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:90%"><span b="" baran="" style="font-family:">سنگین اندازه ­گیری شده در رسوب رودخانه بابلرود در مقایسه با رودخانه تجن به</span></span></span> <span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:90%"><span b="" baran="" style="font-family:">طور قابل توجهی بالاتر بود. </span></span></span></span></span></span></span></span></div>
<div style="text-align: justify;"><b><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:107%"><span b="" baran="" style="font-family:">بحث و نتیجه­ گیری</span></span></span></b><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:107%"><span b="" baran="" style="font-family:">: براساس شاخص ­های </span></span></span><span style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:107%"><span calibri="" style="font-family:">Cf</span></span></span><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:107%"><span b="" baran="" style="font-family:">، </span></span></span><span style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:107%"><span calibri="" style="font-family:">PLI</span></span></span><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:107%"><span b="" baran="" style="font-family:"> و </span></span></span><span style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:107%"><span calibri="" style="font-family:">MI</span></span></span><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:107%"><span b="" baran="" style="font-family:">رسوب ایستگاه ­های پایین </span></span></span> <span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:107%"><span b="" baran="" style="font-family:">دست در تجن و بابلرود آلودگی متوسط داشتند و سطح آلودگی به آرسنیک در دو رودخانه بالاتر از سایر فلزات بود. شاخص ­های</span></span></span><span style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:107%"><span calibri="" style="font-family:">Er</span></span></span><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:107%"><span b="" baran="" style="font-family:"> و </span></span></span><span style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:107%"><span calibri="" style="font-family:">RI</span></span></span><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:107%"><span b="" baran="" style="font-family:"> نشان­ دهنده خطر اکولوژیکی پایین در رسوب مناطق مصبی و پایین</span></span></span> <span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:107%"><span b="" baran="" style="font-family:">دست رودخانه ­های تجن و بابلرود بودند.</span></span></span></div>
فلزات سنگین, رسوب, آب, تجن, بابلرود
115
128
http://journalaer.com/browse.php?a_code=A-10-2-18&slc_lang=fa&sid=1
Fatemeh
Sancholi
فاطمه
سنچولی
1003194753284600163
1003194753284600163
No
Hadi
Raeisi
هادی
رییسی
raeisi_hadi@yahoo.com
1003194753284600164
1003194753284600164
Yes
Sarah
Haghparast
سارا
حق پرست
1003194753284600165
1003194753284600165
No
Rahman
Patimar
رحمان
پاتیمار
1003194753284600166
1003194753284600166
No
Hossein
Rahmani
حسین
رحمانی
1003194753284600167
1003194753284600167
No