مقدمه:این پژوهش بهمنظور پایش و ارزیابی عوامل خطر محیطی و مدیریتی در مزرعه منتخب تولید قزل آلای رنگین کمان عاری از عوامل بیماری زای خاص (SPF) در شهرستان تنکابن، استان مازندران انجام شد. مواد و روشها:برای این منظور، متغیرهای فیزیکی، شیمیایی و میکروبی آب ورودی و خروجی مزرعه شامل اکسیژن محلول، دما، pH، نیتریت، نیترات، آمونیوم، آمونیاک و کل باکتری ها بهمدت 6 ماه ازخرداد تا آبان 1396 براساسروش هایاستاندارد مورد سنجش قرار گرفتند. همچنین ماهیان موجود جهت بررسی احتمال آلودگی به ویروس های IPN، IHN و VHS نمونه برداری شدند. مزرعه مورد بررسی دارای دو ورودی آب رودخانه و چشمه و نهر و دو خروجی آب رودخانه و چشمه و نهر بود. نتایج:میانگین دما، اکسیژن محلول، pH، نیتریت، نیترات، آمونیوم، آمونیاک و کل باکتری های آب ورودی رودخانه مزرعه به ترتیب 1/14±15/86درجه سانتیگراد، 0/28±8/98 میلیگرمدرلیتر، 0/26±8/36، 0/02±0/1 میلیگرم در لیتر، 0/2±1/42 میلیگرم در لیتر، 0/03±0/04 میلیگرم در لیتر، 0/03±0/03 میلیگرم در لیتر و 221/17 واحد پرگنه در میلی لیتر و برای آب خروجی رودخانه مزرعه به ترتیب 0/970±16/27 درجه سانتی گراد، 0/27±8/72 میلیگرم در لیتر، 0/18±8/26، 02/02±0/0 میلیگرم در لیتر، 0/36±1/88 میلیگرم در لیتر، 0/1±0/14 میلیگرم در لیتر، 0/1±0/14 میلی گرم در لیتر و 411/17 واحد پرگنه در میلی لیتر بود. هم چنین، میانگین دما، اکسیژن محلول، pH، نیتریت، نیترات، آمونیوم، آمونیاک و کل باکتری های آب ورودیچشمه و نهر مزرعه به ترتیب 0/73±16/5 درجه سانتیگراد، 0/19±8/82 میلیگرم در لیتر، 0/19±8/14، 023/±0/1 میلیگرم در لیتر 0/83±2/6 میلیگرم در لیتر، 0/12±0/13 میلیگرم در لیتر، 0/11±0/13 میلیگرم در لیتر و 68/67 واحد پرگنه در میلی لیتر و برای آبخروجی چشمه و نهر مزرعه به ترتیب 1/01±16/08 درجه سانتی گراد، 0/21±8/7 میلیگرم در لیتر، 0/26±8/15، 02/02±0/0 میلیگرم در لیتر، 0/67±3/07 میلیگرم در لیتر، 0/18±0/21 میلیگرم در لیتر، 1/17±0/2 میلی گرم در لیتر و 0/186 واحد پرگنه در میلی لیتر بود. براساس داده های بهدست آمده، مقادیر pH و آمونیاک آب به عنوان عوامل خطر برای آب رودخانه و چشمه و نهر در این مزرعه محسوب شدند. بهعلاوه، آزمایش های ویروس شناسی نیز نشان دادند که ماهیان پرورشی مزرعه آلوده به ویروس های IPN، IHN و VHS نبودند. بحث و نتیجهگیری:به طورکلی، فراسنجه های محیطی و مدیریتی در مزرعه منتخب شهرستان تنکابن، استان مازندران برای پرورش قزل آلای رنگین کمان عاری از عوامل بیماری زای خاص مناسب و قابل قبول ارزیابی شدند.
Najjar Lashgari S, Kousha M, Mohammad Alikhani M. Monitoring and evaluation of effective environmental and management risk factors in the selected farm of Rainbow trout (Oncorhynchus mykiss) production of SPF in Tonekabon City, Mazandaran province. Journalaer 2026; 2 (1) :51-60 URL: http://journalaer.com/article-1-85-fa.html
نجار لشگری سلطنت، کوشا مسعود، محمدعلی خانی مهدی. پایش و ارزیابی عوامل خطر محیطی و مدیریتی مؤثر در مزرعه تولید قزل آلای رنگین کمان (Oncorhynchus mykiss) عاری از عوامل بیماری زای خاص (SPF). پژوهش های محیط زیست جانوری. 1405; 2 (1) :51-60
