مقدمه: آرتمیا یا میگوی آبشور سخت پوست کوچکی است که در بخشهای مختلفی از جهان جز در قطب شمال دیده میشود. این تحقیق با توجه به اهمیت مطالعات مولکولی در شناسایی جمعیتهای یک گونه و تنوع ژنتیکی موجود در اشکال دو جنسی و بکرزای آرتمیا (با هم و در بین جمعیتها) صورت پذیرفت. مواد و روشها: نمونهبرداری آرتمیا از 9 منطقه (دریاچههایشور، اینچهبرون، نمک، حوضسلطان، میقان، مهارلو، بختگان، ارومیه و نوغ) انجام و 315 نمونه مورد استخراج DNA به روش فنل کلروفرم صورتگرفت. پرایمرها براساس توالی ژن ریبوزومال میتوکندری آرتمیا، طراحی و PCR صورت پذیرفت. هضم آنزیمی محصول PCR با 10 آنزیم (AluI, Eco47I, HaeIII, HindIII, HinfI, MobI, MspI, RsaI, TaqI, EcoRI) انجام گردید. پس از شناسایی ژنوتیپها و محاسبه هاپلوتیپها، تنوع هاپلوتیپی و نوکلئوتیدی درون جمعیتی، تنوع و اختلافنوکلئوتیدی بین جمعیتو فاصله ژنتیکی میان هاپلوتیپها با نرمافزار Reap آنالیز و فراوانی ناهمگنی جغرافیایی هاپلوتیپها با آزمون مربع کای و شبیهسازی Monte-Carlo محاسبه گردیدند. نتایج: اینمطالعه وجود 25 هاپلوتیپ متفاوتشامل9 هاپلوتیپ در ارومیه، 4 در شور و اینچهبرون، 4 در نوغ، 1 در نمک و حوض سلطان، 3 در میقان، 1 مشترکاً در بختگان و مهارلو و3 در مهارلو را نشان داد. کمترین تنوع هاپلوتیپی درون نمونهها در حوض سلطان، نمک و بختگان و حداکثر مقدار آن در مهارلو دیده شد.کمترین میزان تنوع نوکلئوتیدی درون نمونهها متعلق به حوض سلطان، نمک و بختگان و بیشترین متعلق به ارومیه بود. در میزان تنوع نوکلئوتیدی بین نمونهها کمترین مقدار بین حوضسلطان با نمک و بیشترین مقدار بین اینچهبرون وشور با نوغ مشاهدهشد. اختلافنوکلئوتیدیبین نمونهها نیزبرای اینچهبرون با شورکمترین و برای اینچهبرون و شور با نوغ بیشترین مقدار بهدست آمد. در فاصله تکاملی بین هاپلوتیپها بیشترین مقدار به هاپلوتیپهای نوغ و میقان با هاپلوتیپهای اینچهبرون و شور متعلق بود. بحث و نتیجه گیری: بررسی جدایی جمعیتها براساسفراوانی هاپلوتیپها تفاوت آماریمعنیداری را بهجز در مقایسه حوضسلطان با نمک و اینچهبرون با شورنشان داد (0/001>p) و در سطح هاپلوتیپی امکان تفکیک جمعیتی آرتمیا در ایران به 7 جمعیت حوض سلطان-نمک، میقان، مهارلو، بختگان، نوغ، ارومیه و اینچهبرون-شور فراهم گردید.