مقدمه: کرم غوزه پنبه (Helicoverpa armigera) از آفات عمده کشاورزی در دنیا و ایران می باشد که لاروهای آن می توانند به بیش از 120 نوع محصولکشاورزی ازجمله پنبه، یونجه، گوجه فرنگی، سیب زمینی، تنباکو، ذرت، برنج، سورگوم، انواع حبوبات، سبزیجات و چندین گیاه زینتی آسیب وارد کنند. راه های مختلفی برای کنترل این آفت پیشنهاد شده است که یکی از بی خطرترین آن ها کنترل بیولوژیک با استفاده از عوامل میکروبی می باشد. مواد و روش ها: در تحقیق حاضر طی تابستان سال های 1399-1398، چندین مزرعه سبزیجات اعم از گوجه فرنگی، بادمجان و فلفل دراستان آذربایجان شرقی برایجمع آوریلاروکرمغوزه پنبهموردبررسی قرارگرفت. حدود52 لاروظاهراً بیماربهطور جداگانه از چندین مزرعه گوجهفرنگی جمعآوری شد. لاروهای جمع آوریشده در شرایط استریل و خنک به آزمایشگاه منتقل گردید. نمونه ها برای یافتن عوامل میکروبی مسری و کشنده مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج: در دوازده نمونه، هیچگونه باکتری یا قارچ بیماریزا بیمارگر حشرات جداسازی نگردید ولیکماکان عصاره لاروهای بیمار خاصیت کشندگی سرایتکننده از خود نشان می داد. با توجه به عدم عبور عامل کشنده از فیلترهای زیستی 0/45 mmµفرضیه ویروسی بودن عامل بیماریزا رد گردید. مطالعه میکروسکوپی نشان داد این نمونه احتمالاً حاوی نوعی تکسلولی یوکاریوتیک می باشد. استخراج DNA بهروش CTAB انجام و نمونه DNAکل (total-DNA) حاوی ژنوم حشره میزبان همراه با بیمارگر برای توالی یابی کل (Whole genome sequencing) ارسال گردید. بحث و نتیجهگیری: نتیجه آنالیزهایمولکولی نشان داد که به احتمال زیاد نمونه های جمع آوری شده آلوده به نوعی آپی کمپلکسای غیرقابل کشت از گروه هاگداران جنس Plasmodium و متعلق به Plasmodium yoelii می باشد.
Sheibani P, Jamshidi M, Khakvar R, Nematollahi S. Identification of a species of Plasmodium sp. as a potential biocontrol agent for cotton bollworm in northwest Iran. Journalaer 2026; 2 (1) :99-106 URL: http://journalaer.com/article-1-98-fa.html
شیبانی پریناز، جمشیدی منیژه، خاک ور رضا، نعمت الهی سویل. شناسایی گونه Plasmodium به عنوان عامل بیمارگر بالقوه برای کرم غوزه پنبه در شمال غرب ایران. پژوهش های محیط زیست جانوری. 1405; 2 (1) :99-106
