مقدمه: میشمرغ(Otis tarda) بهعنوان تنها عضوزنده جنس Otis، طی دهههای اخیر با کاهششدید جمعیت و تخریبزیستگاه مواجه شده و در فهرست گونههای در معرض انقراض اتحادیه جهانی حفاظت (IUCN)قرار دارد. با توجه به پراکنش محدود این گونه در دشتهای غرب ایران، هدف پژوهش حاضر ارزیابی مطلوبیت زیستگاه میشمرغ در دشت سوتاو بوکان با استفاده از مدلسازی حداکثربی نظمی (MaxEnt)بود. مواد و روش ها:دادههای ورودی مدل شامل لایههای محیطی اقلیمی (بارش سالانه) و توپوگرافی (ارتفاع، شیب، جهت، فاصله از کاربریهای انسانی و طبیعی نظیر شهر، جاده، رودخانه، اراضی کشاورزی، مرتع، چشمه و دریاچه) بودند. اعتبار مدل با استفاده از شاخص (99/0) AUC در سطح عالی تأیید شد.
نتایج:نتایج نشان داد که مطلوبیت زیستگاه گونه در محدودههایی با تراکم جادهای حدود ۲ درصد، فاصله 0-500 متری از مزارع، فاصله حدود ۴۵۰ متری از رودخانهها و فاصله ۲۵۰۰ متری از مناطق انسانساخت بیشینه است. همچنین، شیب کمتر از ۱۰ درصد و حضور در ارتفاعات حدود ۱۴۰۰ متری بیشترین نقش مثبت را در پراکنش گونه داشتند. در مقابل، افزایش بیش از حد تراکم جاده، فاصله زیاد از منابع آبی و افزایش شیب منجر به کاهش مطلوبیت زیستگاه شد.
بحث و نتیجه گیری: یافتهها بیانگر آن است که متغیرهای ارتفاع، فاصله از پناهگاه حیات وحش، تراکم حملونقل و فاصله از منابع آبی مهمترین عوامل مؤثر بر پراکنش میشمرغ هستند. نتایج این مطالعه میتواند مبنای برنامهریزیهای حفاظتی و شناسایی زیستگاههای بالقوه جدید برای مدیریت جمعیت بحرانی این گونه ارزشمند قرار گیرد.
Sarshar A, Shayesteh K, Ghasempouri S M. Conservation-oriented habitat modeling of Otis tarda in Western Iran: A MaxEnt approach in the Bukan region. Journalaer 2025; 1 (2) :1-12 URL: http://journalaer.com/article-1-129-fa.html
سرشار اسعد، شایسته کامران، قاسمپوری سیدمحمود. مدلسازی زیستگاه با رویکرد حفاظتی میشمرغ (Otis tarda) در غرب ایران: مدلسازی حداکثر بینظمی (MaxEnt) در منطقه بوکان. پژوهش های محیط زیست جانوری. 1404; 1 (2) :1-12
