مقدمه: آبسنگ هایمرجانیسامانههای پویایی را تشکیل میدهند که این پویایی ناشی از هم سویی بین رشد آبسنگ و فرسایش فیزیکی و زیستی ایجاد میشود کهتعادلشیمیایی آباقیانوس را در پی داردوهرساله حدودنیمیازکلسیمواردشدهبهدریاهارابهصورتکربناتکلسیمترسیب می کنند. ساختار آبسنگ های مرجانی در گرو تعادل بین رشد آبسنگ ها و فرسایش فیزیکی و زیستی است که میتواند توسط اختلالات محیطی مختل شود. نقش و اهمیت بهسزای آبسنگ هایمرجانی از لحاظ بومشناختی و اقتصادی، پژوهش و حفاظت از آن ها را ضروری می نماید.
مواد و روش ها: در این مطالعه تأثیر برخی از غلظت عناصر سنگین بر روی فرسایش زیستی، بزرگ بی مهرگان حفار و تراکم اسکلتی در چهار گونه مرجان سخت غالب (Porites harrisoni، Platygyradaedalea، Cyphastreamicrophtalma، Dipsastraea pallida) بررسی شد. نمونه برداری در 5 تکرار در اندازههای یکسان در سه ایستگاه از جزایر خارگ و خارگو در سال 1400 انجام شد.نمونه ها جداگانه در زیپکیپ با کد مشخص در جعبههای یونولیت حاوی یخ به فریزر با دمای 20- درجه سانتیگراد آزمایشگاه انتقال داده شدند.
نتایج: نتایج نشان داد که برخی عناصر می توانند بر سنجه فرسایش زیستی و تراکم اسکلتی تأثیر مستقیم معنی دار داشته باشند. نتایج آزمون همبستگی اسپیرمن بین نسبت عناصر اسکلتی و سنجه فرسایش زیستی در ایستگاهها و گونه های مرجانی مختلف نشان داد که بین سنجه فرسایش زیستی و فراوانی دوکفه ای ها و کرم های پرتار حفار با نسبت عناصر Cu/Ca، Ba/Ca، Zn/Ca، Mg/Caهمبستگی مثبت معنی دار وجود دارد. هم چنین نتایج این آزمون همبستگی مثبت معنی داری را بین فراوانی اسفنج های حفار با نسبت عناصر Mn/Ca و Cu/Ca نشان داد. در نهایت نتایج آزمون همبستگی اسپیرمن بین نسبت عناصر اسکلتی و تراکم اسکلتی در ایستگاهها و گونه های مرجانی مختلف نشان داد که بین تراکم اسکلتی با نسبت عناصر Mn/Ca وBa/Caبه ترتیب همبستگی منفی و مثبت معنی دار وجود دارد.
بحث و نتیجه گیری: با توجه به مطالعه حاضر می توان نتیجه گیری کرد که برخی عناصر می توانند بر سنجه فرسایش زیستی، فراوانی بزرگ بی مهرگان حفار و تراکم اسکلتی مرجان های سخت تأثیر معنی دار داشته باشند، البته اثبات دقیق این موضوع نیازمند انجام آزمایش های دقیق تر در محیط آزمایشگاهی در یک دوره زمانی مشخص است.
Pouryousef Y, Seyfabadi J, Shokri M R. The relationship between the concentration of heavy elements with bioerosion, macrobioeroders and skeletal density in coral reefs: A case study in Kharg and Khargo islands. Journalaer 2025; 1 (2) :69-76 URL: http://journalaer.com/article-1-134-fa.html
پوریوسف یامین، سیف آبادی جعفر، شکری محمدرضا. ارتباط غلظت عناصر سنگین با فرسایش زیستی، بزرگ بی مهرگان حفار و تراکم اسکلتی در آبسنگهای مرجانی: مطالعه موردی در جزایر خارگ و خارگو. پژوهش های محیط زیست جانوری. 1404; 1 (2) :69-76