[صفحه اصلی ]   [Archive] [ English ]  
:: صفحه اصلي :: درباره نشريه :: آخرين شماره :: تمام شماره‌ها :: جستجو :: ثبت نام :: ارسال مقاله :: تماس با ما ::
بخش‌های اصلی
صفحه اصلی::
اطلاعات نشریه::
آرشیو مجله و مقالات::
برای نویسندگان::
برای داوران::
ثبت نام و اشتراک::
تماس با ما::
تسهیلات پایگاه::
بایگانی مقالات زیر چاپ::
::
جستجو در پایگاه

جستجوی پیشرفته
..
دریافت اطلاعات پایگاه
نشانی پست الکترونیک خود را برای دریافت اطلاعات و اخبار پایگاه، در کادر زیر وارد کنید.
..
پایگاه های نمایه شده




..
:: دوره 2، شماره 3 - ( 6-1405 ) ::
جلد 2 شماره 3 صفحات 50-43 برگشت به فهرست نسخه ها
ارزیابی ریسک‌ سلامت ناشی از فلزات سنگین در اثر مصرف ماهی سوف (Sander lucioperca) آلوده به انگل سستودا در شمال‌غرب ایران (مطالعه موردی: سد ستارخان)
صبا خیرخواه ، امیر دهقانی*
چکیده:   (644 مشاهده)
مقدمه: در ایران و سایر مناطق جهان، مطالعات اندکی به بررسی تجمع فلزات سنگین در زنجیره غذایی انسان و ارتباط متقابل انگل‌ها و میزبان‌ها پرداخته‌اند. پژوهش حاضر با هدف بررسی اثر روابط انگلی و زنجیره‌های غذایی بر ریسک سلامت ناشی از تجمع سرب، کادمیوم و مس در اثر مصرف ماهی سوف (Sander lucioperca) در سد ستارخان (شهرستان اهر، استان آذربایجان شرقی) انجام شد.
مواد و روش‌ها: نمونه‌برداری میدانی از فروردین 1401 تا آذر 1403 انجام شد. در مجموع 77 نمونه شامل 28 قطعه ماهی سوف بالغ، 25 نمونه انگل کرم پهن روده‌ای و 24 نمونه گاماروس (Amphipoda) با استفاده از تور گوشگیر از مناطق مختلف سد جمع‌آوری شد. انگل‌ها با استفاده از کلیدهای شناسایی معتبر تا سطح جنس شناسایی شدند. پس از هضم بافت‌ها، غلظت فلزات سنگین با استفاده از اسپکتروفتومتری جذب اتمی اندازه‌گیری شد. ارزیابی ریسک سلامت با محاسبه شاخص‌های EDI، THQ، CR و %TDI انجام گرفت.
نتایج: میانگین طول کل، وزن کل و سن ماهیان دارای انگل به‌ترتیب 52 سانتی‌متر، 550 گرم و 3/9 سال بود. انگل‌های کرم پهن جدا شده از روده ماهیان آلوده متعلق به دو جنس از رده سستودا (کرم‌های نواری) شامل Proteocephalus و Caryophyllaeus  بودند. نتایج نشان داد که به‌جز مس، غلظت سایر فلزات در بافت عضلانی ماهیان فاقد انگل به‌طور معنی‌داری بالاتر از ماهیان آلوده به انگل بود. غلظت سرب و کادمیوم در ماهیان فاقد انگل (به‌ترتیب 0/31 و 0/47 میکروگرم بر گرم وزن خشک) نسبت به ماهیان آلوده (0/20 و 0/30 میکروگرم بر گرم) بیش تر بود. غلظت فلزات در انگل‌های کرم پهن به‌طور معنی‌داری بیش تر از میزبان و گاماروس بود. شاخص‌های EDI، THQ و CR برای فلزات در ماهیان آلوده 45-36 درصد کم تر از ماهیان فاقد انگل بود.
بحث و نتیجه‌گیری: مصرف ماهی سوف در این منطقه ریسک غیرسرطان‌زایی قابل قبولی دارد (TTHQ<1)، اما ریسک سرطان‌زایی به‌ویژه برای کادمیوم بالاتر از آستانه مجاز (6-10×1) است. حضور انگل‌های کرم پهن روده‌ای این ریسک را حدود 45-36 درصد کاهش می‌دهد. این یافته‌ها اهمیت در­ نظرگرفتن روابط میزبان-انگل را در ارزیابی‌های ریسک سلامت و پایش آلودگی اکوسیستم‌های آبی نشان می‌دهد.
واژه‌های کلیدی: ‌تجمع‌زیستی، آب‌های شیرین، زنجیره غذایی، انگل‌های روده‌ای، سرطانزایی
متن کامل [PDF 773 kb]   (191 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: تخصصي
فهرست منابع
1. Zaghloul, G.Y., Ezz El-Din, H.M., Mohamedein, L.I. and El-Moselhy, K.M., 2022. Bio-accumulation and health risk assessment of heavy metals in different edible fish species from Hurghada City, Red Sea, Egypt. Environmental Toxicology and Pharmacology. 95: 103969. doi: 10.1016/j.etap.2022.103969 [DOI]
2. Samantara, M.K., Panigrahi, S., Mohanty, A.K., Sahu, G., Mishra, S.S., Palaniswami, K., Subramanian, V. and Venkatraman, B., 2023. Heavy metal concentration in marine edible fishes and associated health risks: An assessment from Tamil Nadu coast, Bay of Bengal. Environmental Chemistry and Ecotoxicology. 5: 193-204. doi: 10.1016/j.enceco.2023.09.002 [DOI]
3. Bai, Y., Zhang, D., Wang, K., Li, F., Chen, N., Zhou, Z. and Ye, J., 2025. Analysis of Heavy Metal Characteristics and Health Risk Assessment of Dried Fish Marketed in Guangzhou, China. Biological Trace Element Research. 203(4): 2041-2057. doi: 10.1007/s12011-024-04291-5 [DOI]
4. Anuprasanna, V., Riazunnisa, K., Vijaya Lakshmi, D. and Chandrasekhar, T., 2024. Biomonitoring of metals in fish and their parasites: An update. Toxicological & Environmental Chemistry. 106(1-10): 1-23. doi: 10.1080/02772248.2024.2364171 [DOI]
5. Dehghani, A., Roohi Aminjan, A. and Dehghani, A., 2022. Trophic transfer, bioaccumulation, and health risk assessment of heavy metals in Aras River: case study Amphipoda–zander–human. Environmental Science and Pollution Research. 29(20): 30764-30773. doi: 10.1007/s11356-021-18036-7 [DOI]
6. Baghdadi, H.B., Abdel-Gaber, R., Al Quraishy, S., Abou Hadied, M.M., Al-Otaibi, T., Elkhadragy, M.F. and Dkhil, M., 2023. Metal accumulation capacity of raphidascaridid nematode, Hysterothylacium reliquens, infecting the king soldier bream (Argyrops spinifer). Journal of King Saud University Science. 35(4): 102635. doi: 10.1016/j.jksus.2023.102635 [DOI]
7. Iyiola, A.O., Setufe, S.B., Ofori, E., Bilikoni, J. and Ogwu, M.C., 2024. Biomarkers for the Detection of Pollutants from the Water Environment. In Izah, S.C., Ogwu, M.C. and Hamidifar, H., (Eds.). Biomonitoring of Pollutants in the Global South. Singapore: Springer. 359-383. doi: 10.1007/978-981-97-1658-6-16 [DOI]
8. Brázová, T., Faragó, T. and Hančuľák, J., 2024. Relationship between heavy metal accumulation in freshwater fish hosts and parasites in aquatic environments. In Heavy Metals in the Environment-Contamination, Risk, and Remediation. London, UK: Intech Open. 1-20. doi: 10.5772/intechopen.1006612 [DOI]
9. Radwan, M., Abbas, M.M.M., Afifi, M.A.M., Mohammadein, A. and Al Malki, J.S., 2022. Fish parasites and heavy metals relationship in wild and cultivated fish as potential health risk assessment in Egypt. Frontiers in Environmental Science. 10: 890039. doi: 10.3389/fenvs.2022.890039 [DOI]
10. Sadrinezhad, A., Golestan, L., Khara, H., Ghorbani Hasansaraei, A. and Ahmadnezhad, M., 2024. Accumulation of heavy metals in different organs of the Caspian kutum, Pikeperch, and their intestinal parasites from the southern Caspian Sea. Iranian Journal of Fisheries Sciences. 23(2): 275-292. doi: 10.22092/ijfs.2024.130955 [DOI]
11. Jalali, B., 1998. Parasites and parasitic diseases of fresh water fishes of Iran. Fisheries Co of Iran. 563-564. (In Persian)
12. Töre, Y., Ustaoğlu, F., Tepe, Y. and Kalipci, E., 2021. Levels of toxic metals in edible fish species of the Tigris River (Turkey); threat to public health. Ecological Indicators. 123: 107361. doi: 10.1016/j.ecolind.2021.107361 [DOI]
13. WHO/FAO (World Health Organization/Food and Agriculture Organization). 2014. Codex Committee on Contaminants in Foods, Proposed draft revision of the maximum levels for lead in selected commodities in the general standard for contaminants and toxins in food and feed (CODEX STAN 193-1995). 8th session. Rome: FAO.
14. MHPRC (Ministry of Health of the People’s Republic of China). 2013. National Food Safety Standard, Maximum Levels of Contaminants in Foods (GB2762 2012). Beijing: MHPRC.
15. FAO (Food and Agriculture Organization). 1983. Compilation of legal limits for hazardous substance in fish and fishery products. FAO Fishery Circular, No. 464. Rome: FAO. 5-100.
16. USEPA (US Environmental Protection Agency). 2010. Risk assessment guidance for superfund. In: Human Health Evaluation Manual (Part A). Volume I. Washington, DC: USEPA.
17. Dehghani, A., Roohi Aminjan, A. and Dehghani, A., 2022. Trophic transfer, bioaccumulation, and health risk assessment of heavy metals in Aras River: case study Amphipoda–zander–human. Environmental Science and Pollution Research. 29(20): 30764-30773. doi: 10.1007/s11356-021-18036-7 [DOI]
18. Amini, Z., Pazooki, J., Abtahi, B. and Shokri, M.R., 2013. Bioaccumulation of Zn and Cu in Chasar bathybius (Gobiidae) tissue and its nematode parasite Dichelyne minutus, southeast of the Caspian Sea, Iran. Indian Journal of Geo-Marine Sciences. 42(2): 196-200.
19. Shah, I.M., Khurshid, I. and Maqbool, N., 2025. Helminth Parasites as Bioindicators of Heavy Metal Pollution in the Jhelum River: Insights into Bioaccumulation and Ecological Implications. Water, Air, & Soil Pollution. 236: 492. doi: 10.1007/s11270-025-08107-7 [DOI]
20. Zargar, U.R., Chishti, M.Z. and Rather, M.I., 2022. Parasites as Emerging Biomonitoring Tools-Promises and Pitfalls. Proceedings of the National Academy of Sciences. India Section B: Biological Sciences. 92(4): 731-739. doi: 10.1007/s40011-022-01406-7 [DOI]
ارسال پیام به نویسنده مسئول

ارسال نظر درباره این مقاله
نام کاربری یا پست الکترونیک شما:

CAPTCHA



XML   English Abstract   Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Khairkhah S, Dehghani A. Health Risk Assessment of Heavy Metals Due to Consumption of Pike-Perch (Sander lucioperca) Infected with Cestoda Parasites in Northwest Iran (Case Study: Sattarkhan Dam). , Journalaer. 2026; 2 (3) :43-50
URL: http://journalaer.com/article-1-141-fa.html

خیرخواه صبا، دهقانی امیر. ارزیابی ریسک‌ سلامت ناشی از فلزات سنگین در اثر مصرف ماهی سوف (Sander lucioperca) آلوده به انگل سستودا در شمال‌غرب ایران (مطالعه موردی: سد ستارخان). , پژوهش های محیط زیست جانوری. 1405; 2 (3) :43-50

URL: http://journalaer.com/article-1-141-fa.html



بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.
دوره 2، شماره 3 - ( 6-1405 ) برگشت به فهرست نسخه ها
پژوهش های محیط زیست جانوری Journal of Animal Environmental Research
Persian site map - English site map - Created in 0.16 seconds with 39 queries by YEKTAWEB 4780