[صفحه اصلی ]   [Archive] [ English ]  
:: صفحه اصلي :: درباره نشريه :: آخرين شماره :: تمام شماره‌ها :: جستجو :: ثبت نام :: ارسال مقاله :: تماس با ما ::
بخش‌های اصلی
صفحه اصلی::
اطلاعات نشریه::
آرشیو مجله و مقالات::
برای نویسندگان::
برای داوران::
ثبت نام و اشتراک::
تماس با ما::
تسهیلات پایگاه::
بایگانی مقالات زیر چاپ::
::
جستجو در پایگاه

جستجوی پیشرفته
..
دریافت اطلاعات پایگاه
نشانی پست الکترونیک خود را برای دریافت اطلاعات و اخبار پایگاه، در کادر زیر وارد کنید.
..
پایگاه های نمایه شده




..
:: ::
برگشت به فهرست مقالات برگشت به فهرست نسخه ها
تحلیل الگوی حذف و عوامل مؤثر بر نرخ ماندگاری در گوسفند بلوچی: مطالعه موردی شهرستان تربت جام
دکتر مسعود دیدارخواه* ، مهدی ضیاء
چکیده:   (436 مشاهده)
مقدمه: گوسفند بلوچی، یکی از مهم‌ترین نژادهای بومی دنبه‌دار شرق ایران، همواره به دلیل مقاومت بالا، نیاز غذایی نسبتاً کم و ظرفیت تولیدمثلی پایدار ارزشمند بوده است. با این حال، حذف زودهنگام دام‌ها هم چنان یک چالش اساسی است که بهره‌وری گله را کاهش می‌دهد، هزینه‌های جایگزینی را افزایش می‌دهد و فرصت‌های به‌نژادی را محدود می‌سازد. در بسیاری از گله‌های تجاری، بخش عمده‌ای از حذف‌ها ناشی از ناکارآمدی‌های تولیدمثلی، اختلالات متابولیکی و مشکلات دستگاه گوارش است. با وجود این، ارزیابی‌های جامع و بلندمدت در نژادهای بومی ایران هنوز کم است.
مواد و روش‌ها: این تحقیق در یک گله تجاری گوسفند بلوچی واقع در شهرستان تربت‌جام، استان خراسان رضوی انجام شد. رکوردهای عملکرد، سلامت و حذف دام‌های بین سال‌های ۱۹۹۶ تا ۲۰۲۲ (۱۳۷۵ تا ۱۴۰۱) در تحلیل لحاظ شد. دام‌ها تحت یک چرخه مدیریتی ثابت قرار داشتند که شامل چرا در مرتع‌های طبیعی در بهار، چرا در پس‌چر مزارع در تابستان–پاییز و تغذیه فشرده در زمستان با جیره کاملاً مخلوط (TMR) متشکل از سیلوی ذرت، یونجه و کنسانتره بود. پروتکل‌های تغذیه برای میش‌های شیرده، آبستن، قوچ‌ها و بره‌های در حال رشد بر اساس نیازهای فیزیولوژیکی تفکیک شده بود. فراوانی‌ها، روندهای زمانی و سهم نسبی علل حذف به صورت توصیفی ارزیابی شد. مدت طولانی مطالعه و ثبات مدیریتی، امکان پایش دقیق تغییرات سلامت گله و الگوهای حذف در طول زمان را فراهم کرد.
نتایج: در طی ۲۶ سال، ۴۸۰ رأس دام حذف شدند که اختلالات تولیدمثلی علت اصلی حذف و شامل 29/52% (۲۵۱ رأس) از کل موارد بود. در میان اختلالات تولیدمثلی، ناباروری بیش ترین سهم (78/53%) را داشت؛ به‌دنبال آن سقط جنین (70/26%)، سخت‌زایی (54/15%) و مرده‌زایی (98/3%) قرار گرفتند.
بحث و نتیجه گیری: غلبه اختلالات تولیدمثلی با گزارش‌های بین‌المللی هم سوست و نشان می‌دهد که تولیدمثل مهم‌ترین عامل اقتصادی تعیین‌کننده طول عمر میش‌ها در سامانه‌های فشرده و گسترده است. ناباروری، به‌عنوان عامل اصلی، غالباً چندعاملی است و می‌تواند ناشی از کمبود وضعیت بدنی، عدم تعادل مواد معدنی و ... باشد. سقط جنین نیز که دومین عامل تولیدمثلی بود، با یافته‌های جهانی مبنی بر نقش پاتوژن‌ها، کمبودهای تغذیه‌ای، تنش گرمایی یا مسمومیت‌ها مطابقت دارد. افزایش اهمیت اختلالات گوارشی در سال‌های اخیر احتمالاً بازتابی از تغییرات ترکیب مراتع، کاهش کیفیت علوفه به دلیل تغییرات اقلیمی، دگرگونی الگوهای آلودگی انگلی یا تغییر در الگوی تغذیه است. هرچند اختلالات متابولیکی شیوع کم تری دارند، اما به دلیل سرعت پیشرفت بیماری و هزینه‌های بالای درمان، نقاط بحرانی مداخله محسوب می‌شوند. این ارزیابی بلندمدت، تصویری جامع و دقیق از عوامل حذف در گوسفند بلوچی تحت تولید نیمه‌متمرکز ارائه می‌دهد. یافته‌ها چند اولویت کلیدی را برای بهینه‌سازی گله نشان می‌دهد: بهبود مدیریت تولیدمثل، تقویت برنامه‌های تغذیه‌ای، بهبود مدیریت سلامت دستگاه گوارش و بهینه‌سازی محیط و زیرساخت‌ها برای کاهش آسیب‌ها. با اجرای این اقدامات، می‌توان به‌طور قابل‌توجهی نرخ حذف زودهنگام را کاهش داد، طول عمر را افزایش داد و پیامدهای اقتصادی و ژنتیکی مطلوب‌تری در سامانه‌های پرورش گوسفند بلوچی به دست آورد.
واژه‌های کلیدی: اختلالات تولیدمثلی، اختلالات متابولیکی، اختلالات سیستم گوارش، گوسفند بلوچی، نرخ ماندگاری
متن کامل [PDF 768 kb]   (105 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: تخصصي
فهرست منابع
1. Asadi, M., Toghdory, A., Ghoorchi, T. and Teymouri, A., 2025. Effects of Complete Replacement of Protein Feed with Soybean Meal on the Performance, Digestibility, Feeding Behaviors, and Blood Parameters of Atabay Lactating Ewes. Research On Animal Production. 16(2): 32-43. doi: 10.61882/rap.2024.1462 [DOI]
2. Yazdi, M.H., Eftekhari‐Shahroudi, F., Hejazi, M. and Liljedahl, L.E., 1998. Environmental effects on growth traits and fleece weights in Baluchi sheep. Journal of Animal Breeding and Genetics. 115(1‐6): 455-465. doi: 10.1111/j.1439-0388.1998.tb00367.x [DOI]
3. Flay, K.J., Ridler, A.L., Compton, C.W. and Kenyon, P.R., 2021. Ewe wastage in New Zealand commercial flocks: extent, timing, association with hogget reproductive outcomes and BCS. Animals. 11(3): 779. doi: 10.3390/ani11030779 [DOI]
4. Ridler, A.L., Kenyon, P.R., Greer, A.W., Logan, C.M., Morgan, S. and Corner-Thomas, R.A., 2024. Ewe culling in New Zealand: an interview study of 38 farmers. New Zealand Journal of Agricultural Research. 67(3): 361-371. doi: 10.1080/00288233.2023.2280624 [DOI]
5. McLaren, A., McHugh, N., Lambe, N.R., Pabiou, T., Wall, E. and Boman, I.A., 2020. Factors affecting ewe longevity on sheep farms in three European countries. Small Ruminant Research. 189: 106145. doi: 10.1016/j.smallrumres.2020.106145 [DOI]
6. Smitchger, J.A., Taylor, J.B., Mousel, M.R., Schaub, D., Thorne, J.W., Becker, G.M. and Murdoch, B.M., 2024. Genome-wide associations with longevity and reproductive traits in US rangeland ewes. Frontiers in Genetics. 15: 1398123. doi: 10.3389/fgene.2024.1398123 [DOI]
7. Ardestani, M., Dirandeh, E. and Mahjoubi, E., 2025. Effects of Feeding Different Chelated Mineral Sources on the Performance of Afshari Ewes and Lambs. Research On Animal Production. 16(2): 1-10. doi: 10.61882/rap.2024.1525 (In Persian) [DOI]
8. Kosgey, I..S., Van Arendonk, J.A.M. and Baker, R.L., 2025. Longevity and survival analysis of indigenous and crossbred sheep in smallholder systems. Small Ruminant Research. 237: 107289.
9. Ytrehus, B., Ødegård, J. and Meuwissen, T.H.E., 2024. Genome-wide associations with longevity and reproductive traits in Norwegian sheep. Genetics Selection Evolution. 56: 13.
10. Najafi, A., Mohammadi, H. and Vatankhah, M., 2018. Effects of inbreeding on reproductive traits of Iranian Baluchi sheep. Small Ruminant Research. 164: 1-6.
11. Jahan, M., Tariq, M.M., Kakar, M.A. and Waheed, A., 2013. Reproductive performance of Balochi sheep in different ecological zones of Balochistan, Pakistan. Pakistan Veterinary Journal. 33: 37-40.
12. Shakeri, M., Farzaneh, N. and Khezri, A., 2013. Prevalence of clinical and subclinical ketosis in Holstein cows in Iran. Asian Journal of Animal and Veterinary Advances. 8(6): 604-612.
13. Nowicki, J., Balcerak, M. and Krawczyk, J., 2019. Subclinical acidosis prevalence in dairy cows in Poland. Annals of Animal Science. 19(2): 563-574.
14. Van Eetvelde, M. and Opsomer, G., 2017. Evidence based protocols for fertility management in dairy cows. Veterinary Clinics of North America: Food Animal Practice. 33(3): 435-452.
15. Diskin, M.G. and Morris, D.G., 2008. Embryonic and early foetal losses in cattle and other ruminants. Reproduction in Domestic Animals. 43(s2): 260-267. doi: 10.1111/j.1439-0531.2008.01171.x [DOI]
16. Torres, S., Muñoz, L. and Hidalgo, M.A., 2014. Causes of abortion in small ruminants: A review. Revista Científica. 24(2): 174-182. doi: 10.15520/ijcrr/2017/8/07/265 [DOI]
17. Lammoglia, M.A., Bellows, R.A. and Burfening, P.J., 1999. Effects of dystocia on subsequent reproductive performance in beef cattle. Theriogenology. 51(4): 911-921.
18. Smith, B.P., Morris, D.D. and Johnston, J.K., 2009. Alterations in blood proteins. Large animal internal medicine. 411-416. doi: 10.1016/b978-0-323-55445-9.00004-5 [DOI]
19. Constable, P.D., Hinchcliff, K.W., Done, S.H. and Grünberg, W., 2016. Veterinary medicine: a textbook of the diseases of cattle, horses, sheep, pigs and goats. Elsevier Health Sciences.
20. Whay, H.R., Waterman, A.E. and Webster, A.J.F., 2003. Associations between locomotion, claw lesions and nociceptive threshold in dairy heifers during the peri partum period. Veterinary Journal. 165(2): 172-179. doi: 10.1016/s1090-0233(97)80053-6 [DOI]
21. Radostits, O.M., Blood, D.C. and Gay, C.C., 1997. Veterinary medicine: a textbook of the diseases of cattle, sheep, pigs, goats and horses. doi: 10.1016/s0737-0806(00)80409-8 [DOI]
22. Collins, D.S. and Huey, R.J., 2014. Gracey's meat hygiene. John Wiley & Sons.
ارسال پیام به نویسنده مسئول

ارسال نظر درباره این مقاله
نام کاربری یا پست الکترونیک شما:

CAPTCHA



XML   English Abstract   Print



بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.
برگشت به فهرست مقالات برگشت به فهرست نسخه ها
پژوهش های محیط زیست جانوری Journal of Animal Environmental Research
Persian site map - English site map - Created in 0.13 seconds with 39 queries by YEKTAWEB 4779