مقدمه: اسانسهای گیاهی بومادران (Achillea millefolium) و پونه (Mentha pulegium) به دلیل دارا بودن ترکیبات زیستفعالی مانند مونوترپنها و سسکوییترپنها، دارای خواص آنتیاکسیدانی، ضدالتهابی و تنظیمکنندگی متابولیک هستند. با توجه به محدودیتهای استفاده از آنتیبیوتیکهای محرک رشد در طیور، این مطالعه با هدف بررسی تأثیر سطوح مختلف اسانس بومادران و پونه بر شاخصهای بیوشیمیایی سرم خون شامل پروتئین کل، آلبومین، ظرفیت آنتیاکسیدانی تام (TAC)، مالون دی آلدئید (MDA)، گلوکز و اسید اوریک در مرغهای تخمگذار تجاری انجام شد. مواد و روشها: در این پژوهش، 128 قطعه مرغ تخمگذار نژاد Hyline W-80 در قالب یک طرح کاملاً تصادفی به 8 تیمار تقسیم شدند. تیمارها شامل 1) جیره پایه (کنترل منفی)، 2) جیره پایه بهعلاوه 0/0125 میلیلیتر امولسیفایر (کنترل مثبت)، گروههای سوم تا پنجم که حاوی جیره پایه بهعلاوه سطوح 50، 100 و 150 میلیگرم برکیلوگرم اسانس بومادران و گروههای تیماری ششم تا هشتم نیز که حاوی جیره پایه بهعلاوه سطوح 50، 100 و 150 میلیگرم بر کیلوگرم اسانس پونه بودند. پس از 6 هفته تغذیه با تیمارهای آزمایشی، از هر گروه 8 نمونه خون جمعآوری و پارامترهای بیوشیمیایی با استفاده از کیتهای تجاری اندازهگیری شد. دادهها با نرمافزار آماریSPSS و آزمون ANOVA مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. نتایج: بالاترینسطح پروتئینکل و آلبومین در تیمارهای 150 میلیگرم بومادران و 150 میلیگرم پونه مشاهده شد (0/05<P). بیشترین مقدارظرفیت آنتیاکسیدانیکل در تیمار 100 میلیگرم پونه ثبت شدکه نشاندهنده تقویت سیستم آنتیاکسیدانی است. کمترین میزان مالون دیآلدئید و اسید اوریک بهترتیب در تیمارهای کنترل و کنترل مثبت دیده شد (0/05<P). سطح گلوکز نیز در اغلب تیمارهای حاوی اسانس بهطور غیرمعنیداری افزایش یافت (0/05<P). بحث و نتیجهگیری: یافتهها نشان داد که اسانس بومادران و پونه در سطوح 100 و150 میلیگرم بر کیلوگرم جیره میتوانند با بهبود شاخصهایبیوشیمیایی وکاهش استرساکسیداتیو،بهعنوان جایگزینهایطبیعی برای آنتیبیوتیکها درجیرهطیور تخمگذار استفاده شوند. این ترکیبات با تقویت متابولیسم پروتئین و دفاع آنتیاکسیدانی، پتانسیل افزایش کیفیت محصولات ارگانیک طیور را دارند. مطالعات آینده میتوانند بر بررسی مکانیسمهای مولکولی این اثرات متمرکز شوند.
Jafarzadeh H, Sheikhlou M, Safari R. Effects of Yarrow (Achillea millefolium) and Pennyroyal (Mentha pulegium) Essential Oils on Blood Biochemical Parameters and Antioxidant Capacity in Commercial Laying Hens. Journalaer 2026; 2 (3) :35-42 URL: http://journalaer.com/article-1-140-fa.html
جعفرزاده حامد، شیخلو محمدرضا، صفری رشید. تأثیر اسانس بومادران (Achillea millefolium) و پونه (Mentha pulegium) بر شاخصهای بیوشیمیایی خون و ظرفیت آنتیاکسیدانی در مرغهای تخمگذار تجاری. پژوهش های محیط زیست جانوری. 1405; 2 (3) :35-42
