مقدمه: شناسایی انگل های اختصاصی ماهیان و بررسی ساختار جمعیتی و ارتباط آنها با آسیب های بافتی ایجاد شده در اندام های آلوده میزبان، اهمیت ویژهای در برنامه ریزی راهکارهای پیشگیری و مبارزه با بیماری های ماهیان دارد. تحقیق حاضر با هدف شناسایی فون انگلی اندام های خارجی ماهیان پاییندست رودخانه هراز درشهرستان سرخرود، تعیین میزان شیوع و شدت آلودگی انگلی و بررسی آسیبشناسی بافتی اندام های آلوده انجام شده است. مواد و روش ها: برهمین اساس تعداد 86 نمونه ماهی از سه گونه کپور معمولی، کاراس و خیاطه بهترتیب با میانگین های طولی 0/3±9/05، 0/2±9/4 و 0/1±7/5 (سانتیمتر) صید شدند. آنگاه پس از بیهوشی بهروش انسانی انگل های خارجی ماهیان مورد بررسی قرار گرفته و نمونهبرداری از بافت اندام های آلوده به انگل جهت بررسی آسیب های بافتی انجام گردید. جهت رسم نمودارها و انجام محاسبات پایه آماری از نرمافزار Excel و برای انجام آنالیزها و مقایسه میانگین ها از نرمافزار SPSS ویرایش 21 استفاده شد. نتایج: در مجموع چهار گونه انگل شامل تریکودینا گراسیلیس، داکتیلوژیروس بائری، داکتیلوژیروس کالکالبورنی و دیپلوستوموم اسپاتاسئوم از اندام هایخارجی ماهیان مورد بررسی جدا شدند. مطالعه ساختار جمعیتی انگل ها نشان داد که بیشترین میزان آلودگی مربوط به تکیاختگان (49 درصد) و کمترین آن مربوط به ترماتودآ (17 درصد) بوده و بیشترین میزان آلودگی به تمامی گروه های انگلی در کپور معمولی رخ داده است، بهطوریکه در 81 درصد از ماهیان کپورمعمولی دستکم یک گونه انگلی یافت شده است. علاوه بر ایننتایج بررسی روابط همبستگی بین طول کل ماهیان با شدت آلودگی و تعداد گونه های انگلی یافت شده در هر ماهی مشخص نمود که بین متغیرهای مذکور رابطه و اختلاف معنی داری (0/05>p) وجود دارد. بحث و نتیجه گیری: با افزایش طول کل ماهیان، شدت آلودگی به گروه های مختلف انگلی و نیز تعداد گونه های انگلی یافت شده، افزایش یافته است. ضمن اینکه فراوانی جمعیت میزبانان درمیزان رخداد و شیوع انگل اثر مستقیم ومثبت داشته است. همچنین آسیبشناسی بافت اندام های آلوده نشان داد که حتی در آلودگی های خفیف انگلی نیز ضایعات بافتی در ماهیان با اندازه کوچک قابل مشاهده می باشند.
Sarkari S, Bozorgnia A. Prevalence, intensity and histopathology of fish ectoparasites of Haraz River downstream in Sorkhrud city, Mazandaran. Journalaer 2025; 1 (1) :41-52 URL: http://journalaer.com/article-1-168-fa.html
سرکاری سونا، بزرگ نیا عباس. بررسی میزان شیوع، شدت آلودگی و آسیب شناسی بافتی انگل های خارجی ماهیان پایین دست رودخانه هراز در شهرستان سرخرود، مازندران. پژوهش های محیط زیست جانوری. 1404; 1 (1) :41-52
