مقدمه: فراهم آوردن منابع جدید جهت استفاده در جیره، سبب افزایش تولید و تهیه جیرههایی میشود که علاوه بر تامین مناسب مواد مغذی برای دام، از لحاظ اقتصادی هم مقرون به صرفه باشند. لذا استفاده از منابع گیاهی و غذایی بومی، ما را به این هدف نزدیکتر خواهد کرد. پژوهش حاضر با هدف تعیین قابلیت هضم و تخمیر سرشاخه برهان و بررسی ارزش تغذیهای آن در جیره برههای پرواری انجام شد. مواد و روشها:در آزمایش اول، تیمارهای آزمایشی شامل ۱- علوفه یونجه و ۲- سرشاخه گیاه برهان به تنهایی بود. در آزمایش دوم، تیمارها شامل جیرههای بره پرواری بودند که در آن سرشاخه برهان با علوفه یونجه جایگزین شده بود: ۱- جیره شاهد (بدون سرشاخه برهان)، ۲- جیره حاوی ۱۵ درصد سرشاخه برهان (۵۰ درصد جایگزینی سرشاخه برهان با علوفه یونجه) و ۳- جیره حاوی 22/5 درصد سرشاخه برهان (۷۵ درصد جایگزینی سرشاخه برهان با علوفه یونجه). در آزمایش حاضر از روش تولید گاز و هضم دو مرحلهای برای تعیین هضم و تخمیر تیمارها با هفت تکرار استفاده شد. نتایج:درصد پروتئین خام (۴۳/۱۸ در برابر 16/5)، الیاف نامحلول در شوینده خنثی (۵۹/۵۵ در برابر 5۰/9۰)، انرژی متابولیسمی (3/70 در برابر 2/79)، درصد قابلیت هضم ماده خشک (62/00 در برابر 58/27) و الیاف نامحلول در شوینده خنثی (47/03 در برابر 37/80) و پتانسیل تولید گاز سرشاخه گیاه برهان بیشتر از علوفه یونجه بود (0/05P<). عامل تفکیک (4/90 در برابر ۴/49 میلیگرم در میلیلیتر) و بازده تولید زنده میکروبی (0/45 در برابر 0/51) یونجه بیشتر از سرشاخه برهان بود. پتانسیل و نرخ تولید گاز جیرههای آزمایشی تحت تاثیر جایگزینی علوفه یونجه بهوسیله سرشاخه برهان قرار نگرفتند (0/05<P). درصد قابلیت هضم ماده خشک (57/71 و 61/97 در برابر 56/37) و الیاف نامحلول در شوینده خنثی (44/71 و ۳8/۳9 در برابر 35/72) در جیرههای حاوی سرشاخه برهان بیشتر از جیره شاهد بود. بحث و نتیجهگیری:بنابراین، با توجه به اینکه ارزش تغذیهای سرشاخه برهان و جیرههای حاوی آن با یونجه و جیره حاوی علوفه یونجه قابل مقایسه بود و حتی در برخی موارد بهتر از آنها بود، میتوان استفاده از سرشاخه برهان بهعنوان بخشی از جیره برههای پرواری را توصیه کرد.
